کنترل کیفیت آب در سیستمهای موتورخانه یکی از مهمترین الزامات ایمنی و نگهداری تجهیزات کشتی است. بر اساس مقررات SOLAS Chapter II-1 و دستورالعملهای منتشرشده توسط IMO، کیفیت آب بویلر، فیدواتر و پوتیبل واتر باید در دورههای منظم بررسی و ثبت شود. وجود یونهای کلسیم (Ca²⁺) و منیزیم (Mg²⁺) در آب باعث افزایش سختی شده و در صورت عدم کنترل، منجر به تشکیل رسوب (Scale)، کاهش راندمان حرارتی، افزایش فشار عملیاتی و در نهایت خطر Boiler Tube Failure میگردد.
طبق الزامات IACS UR M74 و استانداردهای کلاسهای معتبر مانند DNV، ABS، Lloyd’s Register و Bureau Veritas، میزان سختی فیدواتر باید نزدیک صفر باشد و کیفیت آب به صورت روزانه یا هفتگی تحت نظارت مهندس شیفت ثبت شود. همچنین مطابق بخشنامه IMO MSC.1/Circ.1321، تمامی تستها باید به صورت مستند در Engine Log Book ثبت و امضا شوند.
• سختی فیدواتر: باید در محدوده 0–1 ppm باشد.
• سختی آب بویلر: تا 1 ppm قابل قبول است.
• سختی آب آشامیدنی: معمولاً بین 50 تا 150 ppm مجاز است.
مقادیر بالاتر از حد تعیینشده میتواند سبب رسوبگذاری، مصرف بالاتر سوخت، کاهش عمر بویلر و افزایش خطر Overheating شود. به همین دلیل انجام عملیات اصلاحی مانند Blow Down، استفاده از مواد شیمیایی ضد رسوب و بررسی عملکرد Fresh Water Generator ضروری است.
نتایج تست سختی باید توسط مهندس شیفت بررسی و در صورت مشاهده افزایش غیرمجاز، اقدامات زیر انجام شود:
• تنظیم مواد شیمیایی تبادل یونی یا فسفاتها
• انجام شستشوی سیستم و Blow Down کنترلشده
• بررسی نشتی احتمالی آب سخت به داخل سیستم بخار
• کنترل عملکرد واحد تولید آب شیرین (FWG)
• گزارش فوری به Chief Engineer در صورت افزایش مداوم سختی